Antimicrobiële resistentie

Juist gebruik van antibiotica

De acties om het juist gebruik van antimicrobiële middelen, waaronder antibiotica, te promoten wordt in vaktermen antimicrobial stewardship (AMS) genoemd. Het doel van AMS is het terugdringen van overmatig en verkeerd antibioticagebruik, zodat er minder resistentievorming optreedt. Binnen het AMS-programma kunnen de volgende acties worden uitgevoerd:

  • Opzetten van A (antibiotica) teams die het voorschrijfgedrag bewaken
  • Controleren of protocollen worden gevolgd
  • Creëren van bestuurlijk draagvlak
  • Farmacotherapeutische overleggen (FTO)
  • Scholing van verpleegkundigen en verzorgenden
  • Informeren van patiënten, cliënten en vrijwilligers

Farmacotherapeutisch overleg (FTO) huisartsen

Ongeveer 90% van de antibiotica wordt voorgeschreven door huisartsen. Daardoor spelen huisartsen een belangrijke rol in het tegengaan van antibioticaresistentie. Het farmacotherapeutisch overleg (FTO) is een methode om het voorschrijven van antibiotica door huisartsen te evalueren en verbeteren. In dit FTO krijgen huisartsen inzicht in hun eigen voorschrijfgedrag en vergelijken dit met dat van hun collega’s. Dit gebeurt onder begeleiding van een hiervoor opgeleide huisarts.

De huisartsen bespreken onder andere hun eigen voorschrijfcijfers en rationeel antibioticagebruik. Met rationeel antibioticagebruik wordt bedoeld dat antibiotica alleen wordt voorgeschreven als daarvoor een klinische indicatie is. Daarnaast is belangrijk dat áls ze worden voorgeschreven, de keuze voor het middel, dosering, toedieningswijze en therapieduur optimaal zijn. FTO’s zorgen ervoor dat rationeel gebruik van antibiotica verbetert.

Het ABR Zorgnetwerk Holland West is in 2020 gestart met het FTO juist gebruik van antibiotica. Heb jij interesse om het FTO antibioticavoorschriften te doen met jouw FTO-groep? Stuur dan een bericht naar Martijn Sijbom, huisarts (m.sijbom@lumc.nl).

Farmacotherapeutisch overleg (FTO) verpleeghuizen

Het Farmacotherapeutisch overleg (FTO) verpleeghuizen is een belangrijk onderdeel van het programma AMS in verpleeghuizen. Het doel van dit FTO is het verminderen van (onjuiste) antibioticavoorschriften en meer inzicht krijgen in antibioticaresistentie. Binnen dit overleg gaan een specialist ouderengeneeskunde, arts-microbioloog en apotheker hierover met elkaar in gesprek.

Het FTO kan bijdragen aan het verbeteren van het voorschrijven van antibiotica en het terugdringen van resistentie. Daarom willen we dat meer zorginstellingen een FTO gaan inzetten. Heb je vragen over het opzetten van een FTO in jouw instelling? Stuur dan een bericht naar abr@ggdhm.nl. We bekijken graag samen met jou de mogelijkheden.

Antimicrobial Stewardship (AMS) in verpleeghuizen

In verpleeghuizen wordt ook aandacht besteed aan het antimicrobial stewardship (AMS). ABR Zorgnetwerk Holland West wil de Handleiding Antimicrobial Stewardship (AMS) binnen de verpleeghuiszorg in alle verpleeghuizen waar deze nog niet of onvolledig ingezet wordt in praktijk brengen. Met elkaar brengen we in kaart wat de zorginstelling doet op het gebied van randvoorwaarden, FTO en scholing. Hierbij is een specialist ouderengeneeskunde van ABR Zorgnetwerk betrokken. Samen bekijken we of er behoefte is aan begeleiding en op welke manier.

Lees meer:

Antibiotic Stewardship in de regio ABR RZN Holland-West

Determinants of in-hospital antibiotic prescription behaviour: a systematic review and formation of a comprehensive framework.

Determinants of inappropriate antibiotic prescription in primary care in developed countries with general practitioners as gatekeepers: a systematic review and construction of a framework.