Afscheid stuurgroeplid Joris van Erp

In maart 2019 zocht het ABR Zorgnetwerk versterking van de stuurgroep. Specifiek waren wij op zoek naar een vertegenwoordiger uit de gehandicaptenzorg en die vonden wij in Joris van Erp!

Nu nemen wij weer afscheid van Joris, maar niet zonder hem te vragen nog één keer terug te blikken op de afgelopen jaren. Wij vroegen hem hoe hij bij ons terecht is gekomen, waar hij zich binnen de stuurgroep mee heeft beziggehouden en of hij tot nieuwe inzichten is gekomen. Met enthousiasme deelt hij zijn ervaring en als kers op de taart geeft hij tips mee aan de zorgprofessional over antibioticaresistentie.

Hoe ben je bij ons Zorgnetwerk terecht gekomen?
In maart 2019 zocht het ABR Zorgnetwerk Holland West versterking van de stuurgroep met o.a. een vertegenwoordiger uit de gehandicaptenzorg. Ik was toentertijd geneesheer-directeur bij Ipse de Bruggen en was verantwoordelijk voor gedwongen zorg en gedwongen opname én voor medisch beleid.

Vanwege dat laatste kwam de brief met het verzoek van het Zorgnetwerk bij mij terecht. Dat was een goed moment, want ik was me al steeds meer gaan interesseren voor preventie en leefstijl naast behandeling. Zo maakte ik me sterk voor een rookvrije zorg, gezonde voeding, voldoende beweging en gezonde slaap binnen de eigen organisatie en vandaaruit in de landelijke koepelorganisatie van de gehandicaptenzorg, de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN). Ik vond het terugdringen van ABR daar goed bij passen en zo kwam ik bij de stuurgroep.

In 2020 werd ik Wzd-functionaris. Medisch beleid hoorde daar officieel niet meer bij, maar ik mocht me er nog steeds binnen Ipse de Bruggen mee blijven bemoeien en dat deed ik graag.

Waar heb jij je binnen de stuurgroep mee bezig gehouden en ben je tot nieuwe inzichten gekomen?
Ook in de gehandicaptenzorg worden antibiotica veel voorgeschreven. Wat de gehandicaptenzorg anders maakt dan de zorg, zoals die in bijvoorbeeld de ouderenzorg geboden wordt, is dat de meeste zorginstellingen een arts VG hebben voor de handicap gerelateerde zorg. De arts VG is tevens eindverantwoordelijk voor de medische zorg aan de cliënt.

Terzijde: handicap gerelateerde problematiek betreft aandoeningen die bij mensen met een beperking in andere frequenties voorkomen en er vaak anders uitzien dan bij de mensen zonder beperking, nog afgezien van aandoeningen en syndromen die echt alleen voorkomen bij onze cliënten. Daarnaast kan communiceren met hen een uitdaging zijn: overschatting, maar ook onderschatting liggen op de loer. Het hoeft dus niet te verbazen dat onderzoek, diagnose stellen, behandeling voorstellen en uitvoeren stuk voor stuk aandacht en expertise vragen.

Voor de huisartsgeneeskundige zorg worden in het algemeen huisartsen ingeschakeld en die schrijven dan ook de antibiotica voor, zoals bij urine- en luchtweginfecties. Een goede samenwerking tussen arts VG en huisarts is dus van groot belang. Altijd al, maar zeker ook als het gaat om het terugdringen van antibioticaresistentie en infectiepreventie. Een huisarts kan namelijk bij een patiënt met een beperking eerder geneigd zijn om het zekere voor het onzekere te nemen en een antibioticum voor te schrijven. Ook als de richtlijn anders aangeeft. Wat dan helpt is dat de directie en de artsen VG van de zorginstelling doordrongen zijn van het belang om ABR terug te dringen, het er met elkaar over willen hebben en er uiteindelijk beleid op gemaakt wordt.

Dat sluit mooi aan op de goede contacten die veel zorginstellingen al hebben met de GGD’s, als het gaat om uitbraken van infectieziekten zoals buikgriep. Er is geen instelling, die daar geen draaiboeken voor klaar heeft liggen.

In de stuurgroep heb ik aandacht gevraagd (en gekregen) om de bijzondere situatie van arts VG en huisarts mee te nemen in de plannen voor de gehandicaptensector. Het heeft ertoe geleid dat ook in de gehandicaptensector door medewerkers van het zorgnetwerk met zorgprofessionals is gesproken, er audits zijn gedaan en een goed beeld aan het ontstaan is van het huidige voorschrijfgedrag van artsen en waar kansen liggen in het terugdringen ervan. Het hoeft geen betoog dat opvolgen van de richtlijnen belangrijk is en ook bij onze doelgroep verantwoord.

Dat het onderwerp leeft in de gehandicaptensector blijkt ook uit het feit dat in het vakblad van de artsen VG (TAVG) afgelopen december een groot artikel gewijd was aan het onderwerp infectiepreventie. Zo is er best wat bereikt de afgelopen jaren en ik ben blij dat ik eraan heb kunnen bijdragen.

Heb je nog tips voor zorgprofessionals over antibioticaresistentie?
1. Volg de richtlijnen. Die zijn ook bij onze doelgroep verantwoord.
2. Maak het terugdringen van antibioticaresistente onderdeel van medisch beleid.
3. Maak medisch beleid breed, laat het zowel behandeling, preventie als leefstijl omvatten.
4. Bespreek met zekere regelmaat met zowel arts VG, huisarts en apotheker het antibioticabeleid en houd de trends in de gaten van zowel de meest voorkomende infectieziekten als de antibiotica die worden voorgeschreven.